Het Belgisch Militair hospitaal - modelhospitaal van Dr.
Derache (Kruisstraat) De chirurgische afdeling van het militair hospitaal Cabour
in Adinkerke verhuist op 12 maart 1917 naar een nieuw complex aan de
Kruisstraat in Beveren-aan-de-IJzer. De korte afstand tot het front (9 km)
maakt snelle opvang mogelijk met een maximale evacuatieduur van 3 uur. De
leiding is in handen van dr. Paul Derache (1873-1935).
Het vooruitstrevende hospitaal is in een U-vorm aangelegd
met 2 vleugels van elk 10 paviljoenen voor 26 patiënten rondom een technisch
centrum. Dit centrum herbergt operatiezalen, radiografie, tandheelkunde,
laboratoria en een shockafdeling. Dr. Derache leidt twaalf artsen, een
radioloog, tien artsen in opleiding, drie apothekers en 60 verpleegsters. In
totaal telt het personeel 150 leden. Het ziekenhuis heeft 500 bedden en
verzorgt uiteindelijk 7.956 patiënten. Er sterven 623 militairen en 26 burgers.
Het complex is in 1921 ontmanteld.
Modelhospitaal
Het hospitaal beschikt over moderne apparatuur, waaronder een Ledoux-Lebard
radioscopische tafel voor het opsporen van projectielen en shrapnels. De twee
operatiezalen hebben elk drie operatietafels voor gelijktijdige ingrepen; de
ene zaal is voor courante oorlogschirurgie en de andere voor zwaardere
heelkundige ingrepen. Er zijn gespecialiseerde diensten voor neurologie,
oogheelkunde, NKO, fysiotherapie en stomatologie. Vanaf 14.30 uur zijn er
dagelijks consultaties voor militairen uit naburige kantonnementen én voor
lokale burgers en vluchtelingen.
Inrichting
Het complex beslaat bijna 7 hectare op de hoek van de Lindestraat en de
IJzerstraat. Het omvat 36 houten paviljoenen van 28 bij 6,25 meter met dubbele
wanden en daken. De paviljoenen en vleugels zijn via overdekte gangen
verbonden. Faciliteiten omvatten een kapel met geredde kunst uit Ieper, een
bibliotheek, leeszaal en Franse en Engelse tuinen. De diensten- en logementzone
staat apart en bevat keukens, eetzalen, een provisiekamer met kelder, wasserij,
werkplaatsen, paardenstallen en garages voor tien ambulances en andere
voertuigen. Er is een mortuarium met autopsiezaal en een eigen verbrandingsoven
voor afval.
De bevoorrading
Brood en steenkool komen per spoor via station Klein-Leisele. De militaire
slagerij en brouwerij leveren vlees en bier. Boter en eieren worden gekocht op
de markt in Duinkerke. Het hospitaal baat een eigen boerderij uit met twaalf
melkkoeien en een dozijn varkens, aangevuld met een grote moestuin voor
groenten en aardappelen. De watervoorziening loopt via een speciaal aangelegde
leiding vanuit de IJzer in Stavele voor onderhoud, terwijl drinkwater uit de
nabije Neerloopbeek wordt gehaald.
De bevoorrading en voorzieningen van het hospitaal De dagelijkse logistiek en nutsvoorzieningen van het militair hospitaal waren grootschalig en grotendeels zelfvoorzienend:
Bron: privé archief DC – Beveren-IJzer
